"सूर्यकन्या तापीकेश्वर" ही एक नोंदणीकृत बहुउद्देशीय सेवाभावी संस्था असून ती जळगाव जिल्ह्यातील निसर्गरम्य, शांत आणि पुण्यभूमी असलेल्या अंतुर्ली गावात, पवित्र तापी नदीच्या सान्निध्यात वसलेली आहे. गेली दोन दशके आम्ही या परिसरातील ग्रामीण भागात निःस्वार्थ सेवा करत आहोत. भारतीय तत्त्वज्ञानाच्या आदर्शांनी प्रेरित होऊन आम्ही मानवसेवेचं व्रत स्वीकारलं आहे.

"आमचं मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे आधुनिक युगातील समस्या, अडचणी आणि दुःख यांना प्राचीन ज्ञानाच्या आधाराने सोडवण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करणं."

"तापी" हे नाव केवळ एक ओळख नाही, तर आमच्या कार्यधोरणाचा आत्मा आहे. पवित्र तापी नदी जसा तिच्या दिव्य प्रवाहाने लोकांचे 'ताप'—अर्थात दुःख—हरते, तसंच आमचा प्रयत्न आहे की सेवा, चिंतनशील मार्गदर्शन आणि प्रत्यक्ष आध्यात्मिक साधनांच्या माध्यमातून माणसाच्या त्रिविध दुःखांवर—शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक—उपचार करता यावेत.

निसर्गाशी नातं पुनःप्रस्थापित करून, व्यक्तीला आत्मिकदृष्ट्या बळकट करून त्याच्या जीवनात समाधान, शांती आणि आनंद निर्माण करणं, हेच आमचं अंतिम ध्येय आहे.

आम्हाला प्रेरणा देणारे थोर योगी आणि संत म्हणजे श्री माधवनाथ महाराज (१८५७–१९३६). अत्यंत गूढ आणि सखोल आध्यात्मिक जाण असलेल्या या महान विभूतींनी योग, आयुर्वेद, ज्योतिषशास्त्र आणि भारतीय तत्त्वज्ञानात उच्च अधिकार प्राप्त केला होता. आपल्या जीवनकाळात त्यांनी असंख्य शिष्य घडवले आणि त्यांना ध्यान, हठयोग व ज्ञानयोग या साधनामार्गांत प्रशिक्षित केले.

असं सांगितलं जातं की पुण्यातील प्रसिद्ध दगडूशेठ गणपती मंदिर आणि लक्ष्मीबाई दत्त मंदिर या मंदिरांच्या उभारणीसाठी प्रेरणा श्री माधवनाथ महाराजांकडूनच मिळाली. इंदूर, देवास यांसारख्या संस्थानांचे राजेही त्यांचे शिष्य होते. मात्र, त्यांचं खऱ्या अर्थाने प्रेम आणि समर्पण सामान्य जनतेसाठी होतं—त्यांच्या जीवनात परिवर्तन घडवून, त्यांना आत्मशोधाच्या मार्गावर चालवण्याचं कार्य त्यांनी आयुष्यभर केलं.

त्यांचा ठाम विश्वास होता की माणसाने आपल्या अंतःशक्तीचा जागर योगसाधनेच्या माध्यमातून करावा, आणि अंधश्रद्धेवर अवलंबून राहू नये. त्यांनी जे जीवनदायी आणि आत्मोन्नतीचे मार्गदर्शन दिलं, त्याच मार्गावर चालत आम्ही आजही मानवतेच्या सेवेच्या कार्यात समर्पित आहोत—शारीरिक, मानसिक व आध्यात्मिक आरोग्य साधण्यासाठी.

श्री मनोहर दामोदर देव, ज्यांना श्री देवनाथ महाराज म्हणून ओळखलं जातं, हे जळगाव जिल्ह्यातील मुक्ताईनगर तालुक्यातील अंतुर्ली गावचे मूळ रहिवासी आहेत. ते समर्थ सद्गुरु श्री सत्यनाथ महाराजांचे शिष्य असून, ही पवित्र गुरुपरंपरा थेट समर्थ सद्गुरु श्री माधवनाथ महाराजांच्या दिव्य आध्यात्मिक वंशपरंपरेशी जोडलेली आहे.

शैक्षणिकदृष्ट्या त्यांनी बी.एस्सी. पदवी प्राप्त केली आहे, मात्र बालपणापासूनच त्यांचे मन आध्यात्मिकतेकडे झुकलेले होते. आई-वडिलांनी दिलेले मूल्याधिष्ठित संस्कार आणि सद्गुरुंचा सत्संग यांच्या प्रभावामुळे त्यांना भजन, कीर्तन आणि भक्तिपंथ यांच्याशी सहज जोड मिळाली. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी पारंपरिक करिअरचा मार्ग न निवडता, गुरूंच्या आदेशाप्रमाणे आपले संपूर्ण जीवन अध्यात्मिक सेवेस समर्पित केले.

श्री देवनाथ महाराज यांना कीर्तनाचे प्रारंभिक स्फुरण थोर रामदासी कीर्तनकार श्री मुकिंबुवा यांच्या सान्निध्यात लाभले. त्यांच्याच मार्गदर्शनाखाली कीर्तनाच्या माध्यमातून त्यांची सेवा व साधनेची वाटचाल सुरू झाली.